(12/1/2026) Dự Báo Vận Tải Biển Toàn Cầu 2026: Giá Cước Sụt Giảm Giữa Áp Lực Dư Cung

Ngành vận tải biển bước vào năm 2026 với lợi thế đàm phán nghiêng về phía chủ hàng do chênh lệch cung cầu nới rộng. Báo cáo từ Sarjak Container Lines dự báo giá cước sẽ giảm sâu và ngành có thể đối mặt khoản lỗ 10 tỷ USD, dù rủi ro địa chính trị và chi phí môi trường vẫn hiện hữu.

Dự Báo Giá Cước Vận Tải Biển Toàn Cầu Sụt Giảm Giữa Áp Lực Dư Cung (Ảnh: Phaata)

Ngành vận tải biển toàn cầu đang bước vào năm 2026 với sự định hình rõ rệt là một "thị trường do chủ hàng dẫn dắt" (shipper-driven market). Xu hướng này được thúc đẩy bởi sự mất cân đối ngày càng lớn giữa cung và cầu, cùng với đà giảm nhiệt của giá cước vận tải, theo nhận định trong báo cáo triển vọng ngành vừa được Sarjak Container Lines công bố.

Nhận định về bức tranh thị trường năm nay, ông Supal Shah, Giám đốc điều hành (CEO) của Sarjak Container Lines, cho biết: “Mặc dù giá cước vận tải dự kiến sẽ bình thường hóa mạnh mẽ từ các mức cao gần đây, nhưng ngành khó có khả năng quay trở lại sự ổn định như thời kỳ trước khủng hoảng do các rủi ro địa chính trị, quy định và môi trường dai dẳng."

Ông Shah nhấn mạnh thêm: “Năm 2026 sẽ mang lại sự nhẹ nhõm về giá cước, nhưng không phải là sự chắc chắn. Tình trạng dư cung mang tính cấu trúc, chi phí cao hơn vĩnh viễn và sự biến động hiện là một đặc điểm, chứ không phải là một giai đoạn nhất thời, của vận tải biển toàn cầu."

Các Điểm Nhấn Thị Trường Quan Trọng Năm 2026

Dựa trên các phân tích chuyên sâu, dưới đây là những xu hướng chủ đạo sẽ định hình ngành trong năm nay:

•    Mất cân đối Cung - Cầu: Công suất đội tàu toàn cầu dự kiến tăng trưởng 3,6% – 5%, vượt xa mức tăng trưởng nhu cầu chỉ từ 1,5% – 3%. Sổ đặt đóng tàu (orderbook) hiện chiếm 26% – 28% đội tàu hiện có, mức cao nhất trong hơn một thập kỷ.

•    Giá cước sụt giảm: Giá cước giao ngay (spot rates) trung bình toàn cầu dự kiến giảm tới 25% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, giá cước hợp đồng dài hạn có thể giảm 8% – 12% khi các chủ hàng lấy lại vị thế đàm phán.

•    Thua lỗ tài chính: Lợi nhuận toàn ngành dự kiến suy yếu nghiêm trọng. Nhiều nhà phân tích dự báo mức lỗ có thể lên tới 10 tỷ USD trong năm 2026 do doanh thu giảm và chi phí vận hành tăng cao mang tính cấu trúc.

•    Biến số Kênh đào Suez: Nếu các tàu quay lại lộ trình qua Kênh đào Suez, thời gian hành trình ngắn hơn sẽ giải phóng khoảng 10% nhu cầu tàu toàn cầu, làm trầm trọng thêm tình trạng dư thừa công suất hiệu dụng.

•    Phân khúc Hàng rời khô (Dry Bulk): Dự kiến duy trì ở mức yếu nhưng ổn định, với tiềm năng tăng trưởng nếu khối lượng thương mại toàn cầu phục hồi hoặc căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt.

•    Rủi ro thương mại: Chủ nghĩa bảo hộ gia tăng và các chế độ thuế quan đang thay đổi của Hoa Kỳ vẫn là những ẩn số lớn có thể làm gián đoạn các tuyến thương mại đã thiết lập.

Thích Ứng Với Môi Trường Pháp Lý Và Công Nghệ Mới

Năm 2026 cũng đánh dấu những thay đổi lớn về quy định và hành vi thị trường:

•    Chi phí môi trường: Kể từ ngày 1/1, Hệ thống Thương mại Khí thải Châu Âu (EU ETS) chuyển sang tuân thủ 100% lượng phát thải, bổ sung cấu trúc chi phí vĩnh viễn cho các tuyến liên quan đến Châu Âu.

•    Chiến lược chủ hàng: Các chủ hàng đang chuyển dịch từ hợp đồng cố định hàng năm sang quản trị giá cước liên tục, sử dụng phân tích giá theo thời gian thực và công cụ mua sắm dựa trên AI.

•    Tối ưu hóa đội tàu: Các chủ tàu đang ưu tiên tối ưu hóa vòng đời tài sản và linh hoạt nhiên liệu (bao gồm LNG, methanol, nhiên liệu sinh học) để đáp ứng mục tiêu khử carbon.

Kết luận về triển vọng năm nay, ông Supal Shah nhận định: “Trong khi năm 2026 được kỳ vọng sẽ mang lại giá cước thấp hơn và khả năng dự báo chi phí tốt hơn cho các chủ hàng, ngành vận tải biển toàn cầu vẫn mong manh về mặt cấu trúc. Dư thừa nguồn cung, chi phí quy định và bất ổn địa chính trị sẽ tiếp tục định hình một thị trường ít bị chi phối bởi khủng hoảng hơn, nhưng còn lâu mới đạt được sự ổn định."