1. Vụ việc Công ty ENA Food

 Công ty SNK Global Trading LLC (Dubai) mua hạt điều của Công ty ENA Food để bán cho đối tác Italia là Italia Cash & Carry S.R.L. Lô hàng 01 container đã cập cảng La Spezia/Livorno trong tháng 8/2026. SNK đã thanh toán cho ENA Food 100.000 USD.

 Qua xác minh, Italia Cash & Carry S.R.L. là doanh nghiệp có thật tại Italia và chính pháp nhân này là bên trực tiếp tham gia giao dịch, không phải trường hợp mạo danh hoặc giả mạo doanh nghiệp. Tuy nhiên, doanh thu của Công ty được khai khống quá cao so với đăng kí thành lập công ty chỉ có một pháp nhân. 

Theo thông tin và hồ sơ các bên cung cấp, phía Italia Cash & Carry S.R.L. đã đặt cọc khoảng 40.000 EUR. Sau đó phát sinh vấn đề liên quan đến bộ vận chứng từ gốc. DHL thông báo đã giao chứng từ có chữ kí, trong khi ngân hàng tại Italia thông báo không giữ chứng từ, công ty Italia không phải là khách hàng. Hãng tàu thông báo người mua đã có chứng từ gốc và gây sức ép lấy hàng

Các tình tiết của vụ việc có nhiều điểm tương đồng với vụ việc khoảng 100 container hạt điều xảy ra năm 2022.

Sau khi nhận được thông tin, Thương vụ đã kết nối SNK và ENA Food với Văn phòng Luật sư Davide Gallasso, là đơn vị từng tham gia giải quyết vụ việc năm 2022. Luật sư đã làm việc với phía Italia Cash & Carry S.R.L. và cảnh báo về khả năng tiến hành các biện pháp pháp lý tại Italia, luật sư đại diện phía Italia Cash & Carry S.R.L. đã đề nghị trả lại bộ chứng từ gốc với điều kiện phía Việt Nam hoàn lại khoản tiền đặt cọc khoảng 40.000 EUR. Phía SNK và luật sư đại diện không chấp nhận phương án này mà đề xuất hoàn trả 20.000 EUR, trên cơ sở khấu trừ các chi phí phát sinh như lưu kho, phi luật sư và vận chuyển để bán hàng cho khách hàng mới.

Hiện các bên vẫn đang trong quá trình thương lượng giải quyết vụ việc.

 Nhờ ENA Food thông báo kịp thời, Thương vụ đã phối hợp với các bên liên quan, trong đó có hãng tàu Yang Ming, để kiểm soát lô hàng và hạn chế nguy cơ hàng hóa bị giao cho bên không có quyền nhận.

2. Nguy cơ có thể có các vụ việc tương tự

 Theo thông tin do Luật sư Davide Gallasso, SNK Global Trading LLC và ENA Food thu thập từ một số nguồn trong giới thương mại điều, hiện có thông tin cho rằng khoảng 25–35 container hạt điều khác từ Việt Nam có thể có phương thức giao dịch tương tự và đã hoặc đang được vận chuyển tới Italia.

 Thông tin trên chưa được xác minh đầy đủ. Tuy nhiên, do tính chất vụ việc ENA Food và sự tương đồng với vụ việc năm 2022, Thương vụ cho rằng cần cảnh báo sớm để các doanh nghiệp chủ động kiểm tra, phòng ngừa rủi ro.

3. Khuyến nghị đối với doanh nghiệp xuất khẩu hạt điều

Thương vụ đề nghị VINACAS thông báo tới các doanh nghiệp hội viên, đặc biệt các doanh nghiệp có giao dịch với khách hàng tại Italia, khẩn trương rà soát các giao dịch xuất khẩu hạt điều sang Italia từ cuối tháng 7/2026 đến nay.

Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý các trường hợp:

• Đối tác mới hoặc chưa có lịch sử giao dịch rõ ràng;
• Thông tin pháp lý của đối tác có điểm không thống nhất hoặc bất thường;
• Có bất thường về số đăng ký doanh nghiệp, mã số thuế, địa chỉ hoặc người đại diện;
• Đối tác yêu cầu cung cấp hoặc tìm cách kiểm soát Original B/L trước khi hoàn tất nghĩa vụ thanh toán;
• Thanh toán bị chậm, không đúng cam kết hoặc phát sinh yêu cầu thay đổi bất thường về phương thức thanh toán;
• Hàng đã cập cảng nhưng người mua có biểu hiện bất thường trong việc nhận hàng hoặc yêu cầu giao hàng;
• Có bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy doanh nghiệp xuất khẩu có nguy cơ mất quyền kiểm soát hàng hóa hoặc bộ chứng từ gốc.

Trường hợp doanh nghiệp phát hiện giao dịch hoặc lô hàng có dấu hiệu bất thường, đề nghị liên hệ ngay với VINACAS và Thương vụ  - Đại sứ quán Việt Nam tại Italia để được phối hợp xác minh và xử lý kịp thời.

 Đặc biệt, đối với các lô hàng đã cập cảng Italia nhưng chưa giao cho người nhận, doanh nghiệp cần chủ động liên hệ với hãng tàu/đại lý hãng tàu để kiểm tra tình trạng hàng hóa và bảo đảm quyền kiểm soát hàng theo hồ sơ giao dịch.

4. Phối hợp xử lý

 Thương vụ Việt Nam tại Italia sẽ tiếp tục theo dõi sát vụ việc ENA Food, phối hợp với doanh nghiệp, Văn phòng Luật sư Davide Gallasso và các bên liên quan.

 Trường hợp qua rà soát phát hiện nhiều vụ việc có dấu hiệu tương tự, Thương vụ sẽ phối hợp với VINACAS và luật sư tại Italia để tổng hợp thông tin, đánh giá tính liên quan giữa các vụ việc và xem xét các biện pháp xử lý phù hợp với cơ quan chức năng Italia, trong đó có Guardia di Finanza và các cơ quan tư pháp có thẩm quyền.

 Thương vụ đồng thời sẽ báo cáo Bộ Công Thương và phối hợp với Đại sứ quán Việt Nam tại Italia để có phương án hỗ trợ khi cần thiết.

Thương vụ Việt Nam tại Italia đề nghị Hiệp hội phổ biến cảnh báo này tới các doanh nghiệp hội viên và khuyến nghị doanh nghiệp chủ động rà soát các giao dịch liên quan. Việc phát hiện và thông báo sớm các dấu hiệu bất thường sẽ có ý nghĩa quan trọng trong việc ngăn ngừa thiệt hại và bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp Việt Nam.