Trong khi nhu cầu thế giới tăng mạnh, giá ngày càng tăng, sản xuất hạt điều trong nước lại suy giảm, sản lượng giảm, hiệu quả thấp, giá trị gia tăng thấp. Trước nghịch lý đó, Bộ trưởng Bộ NNPTNT Nguyễn Xuân Cường băn khoăn phải chăng cây điều không còn hấp dẫn?

Bộ trưởng lo lắng khi hạt điều "tỷ đô" ngày càng kém hấp dẫn

(30/09/2017) Bộ trưởng lo lắng khi hạt điều "tỷ đô" ngày càng kém hấp dẫn

Trong khi nhu cầu thế giới tăng mạnh, giá ngày càng tăng, sản xuất hạt điều trong nước lại suy giảm, sản lượng giảm, hiệu quả thấp, giá trị gia tăng thấp. Trước nghịch lý đó, Bộ trưởng Bộ NNPTNT Nguyễn Xuân Cường băn khoăn phải chăng cây điều không còn hấp dẫn?

Sáng nay (30.9), Bộ NNPTNT đã tổ chức hội nghị phát triển ngành điều bền vững gắn với chuỗi giá trị toàn cầu, Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường chủ trì, với sự tham gia của các nhà khoa học, lãnh đạo các địa phương, cùng nhiều doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu hạt điều.

Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường chủ trì hội nghị phát triển ngành điều bền vững gắn với chuỗi giá trị toàn cầu ngày 30.9. Ảnh: Đình Thắng

Đánh giá về thị trường ngành điều, ông Lê Văn Liền – chuyên gia phân tích thị trường cho biết: “Hiện nay nguồn cung điều thô tăng 3,5%/năm không thể đáp ứng nguồn cầu (tăng 6%/năm) do mất mùa, hạn hán, biến đổi khí hậu. Giá điều thô tăng do thiếu hụt nguồn nguyên liệu. Ngành điều thế giới đang đối diện với rủi ro do mất mùa gây tổn thất cho cả chuỗi giá trị, cũng như làm giảm khả năng cạnh tranh của hạt điều so với các loại hạt khác".

Từ bức tranh cung cầu của ngành điều, ông Liền nhận định, ngành điều thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng đối mặt với tình trạng cầu vượt cung, dẫn đến giá điều tăng trong vài năm gần đây. Giá điều thô tăng làm giá điều thành phẩm tăng, khiến người tiêu dùng chuyển dần sang sử dụng các sản phẩm thay thế khác. Việt Nam sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp từ những biến động tiêu cực của thị trường.

Về sản xuất điều trong nước đang đối diện với nhiều nghịch lý, trong khi ngành điều mang lại giá trị kinh tế cao xấp xỉ 3 tỷ USD/năm, nhưng nguồn lực đầu tư cho ngành điều lại chưa tương xứng. Điều đó khiến ngành điều chưa phát huy hết tiềm năng và đang đối diện với khó khăn lớn. Sản lượng giảm, hiệu quả sản xuất thấp, thu nhập từ điều không cao, giá trị gia tăng thấp, nhiều diện tích điều bị thoái hóa hoặc bị chuyển đổi sang cây trồng khác.

Lo lắng ngành điều sẽ sụt giảm trong thời gian tới, Bộ trưởng Bộ NNPTNT cho hay: “Thế giới đang cạnh tranh mạnh mẽ về hàng hóa nói chung. Cây điều được dự báo nhu cầu sẽ tăng 6%, nhưng cung sẽ không đáp ứng ứng được (chỉ 3-3,5%), điều này rất vô lý. Việt Nam đang chế biến trên 50% sản lượng điều thô thế giới. Vậy nhưng mỗi năm diện tích trồng trong nước đang thu hẹp, sản lượng thấp dần, chỉ tự đáp ứng được trên 30% nguyên liệu. Phải chăng cây điều, ngành điều không còn hấp dẫn, hay tự chúng ta làm cho hạt điều không còn hấp dẫn. Vì vậy nếu không có sự vào cuộc của chính phủ, doanh nghiệp, người nông dân, ngành điều sẽ đi xuống".

Theo ông Nguyễn Hồng Sơn – Cục trưởng Cục Trồng trọt: “Tái canh, trồng mới là biện pháp quan trọng nhằm đổi mới vườn điều, trẻ hóa vườn cây, nâng cao năng suất, chất lượng và hiệ quả kinh tế. Mặt khác tái canh góp phần hạn chế thiệt hại do mưa trái mùa, ảnh hưởng biến đổi khí hậu".

Nhiều chuyên gia cho rằng năng suất điều có thể tăng được 30-40% nếu áp dụng đồng bộ khoa học công nghệ trong canh tác tiên tiến, đây là một trong những giải pháp đột phá để phát triển ngành điều. Bên cạnh nâng cao chất lượng giống, theo các chuyên gia, doanh nghiệp và lãnh đạo địa phương, các giải pháp khác như tái canh, công nghệ, liên kết 4 nhà, chế biến sâu cần được chú trọng đầu tư trong thời gian tới, lúc đó ngành điều mới phát triển bền vững.

Đình Thắng

Nguồn: Báo Dân Việt